Yemekte “indirim” oyunu… Tüketiciyi böyle aldattılar

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ Fahiş fiyat artışlarının önüne geçilmesi için besin fiyatları üzerindeki kontroller ağırlaşırken, yeme-içme bölümünün …

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ

Fahiş fiyat artışlarının önüne geçilmesi için besin fiyatları üzerindeki kontroller ağırlaşırken, yeme-içme bölümünün indirim reklamları da mercek altına alındı. Ticaret Bakanlığı Reklam Heyeti, son toplantısında yeme-içme bölümündeki indirim oyununa ‘dur’ dedi. Lokantalarla ilgili şikâyetleri inceleyen Reklam Şurası, Türkiye’nin önde gelen bir yemek siparişi uygulamasında yapılan “İndirim Yağmuru” ismi altındaki kampanyada, fiyatlara evvel artırım sonra indirim yapıldığını ortaya çıkardı.

Türkiye gazetesinden Cevdet Fırat Aydoğmuş’un haberine nazaran, tespitlerin akabinde 6 firmanın uygulama üzerindeki reklamları durduruldu. Şura tarafından açıklanan karar evrakında, “Ürünlere ait indirim uygulanmadan, bir evvelki fiyattan satışa sunulduğuna ait kanıtlayıcı bilgi ve evraklar sunulamadı. Esere ait indirim öncesi fiyat bilgisinin tüketicileri aldatıcı nitelikte olduğu, münasebetiyle kelam konusu indirimli satışa ait tanıtımlar ile eserin satış fiyatında gerçekte olduğundan daha fazla indirim yapıldığı izlenimi oluşturularak tüketicilerin aldatıldığı değerlendirildi” sözlerine yer verildi.

TEK TEK TESPİT EDİLDİ

Heyet, kararında yapılan tespitleri de paylaştı. Örneğin, bir lokantanın tavuk kanadını, internet adresinde yüzde 30 indirimle 45 lira yerine 31,5 liraya satışa sunduğu, firmaya ilişkin menüde ise eser fiyatının 30 lira olduğu belirlendi. Tıpkı lokantada, patlıcanlı kebabın internette yeniden yüzde 30 indirimle 55 lira yerine 38,5 liraya satışa sunulduğu, firmaya ilişkin menüde ise eser fiyatının 40 lira olduğu tespit edildi. Bir balık lokantasının da 1 kilogram hamsi tavayı internette yüzde 35 indirimle 82 lira 90 kuruş yerine 53 lira 89 kuruşa satışa sunduğu, firmaya ilişkin menüde ise eser fiyatının 54 lira olduğu tespit edildi. Emsal formda, farklı bir lokantada bir kebap dürümünün internet adresinde 38 lira yerine 19 liraya satışa sunulduğu, tıpkı eserin fiyatının firmaya ilişkin menüde 15 liraya satıldığı belirlendi.

Kararlarda, internet üzerinden yapılan alışverişlerde indirim uygulanmış üzere sunulan, halbuki menü fiyatından bile değerliye satılan eserlere ait daha birçok örneğe yer verildi.

REKLAMLAR ÖNLENECEK

Öte yandan, Ticaret Bakanlığı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde değişiklik yapmayı öngörüyor. Bu kapsamda bir taslak hazırlandı. Taslak değişikliğe nazaran, evvel fiyat yükseltilip akabinde yüksek oranlı indirim yapıldığı izlenimi veren reklamlar önlenecek. Bunun için indirim oranı hesaplanırken, eserin son 1 aylık vakit dilimindeki en düşük fiyatı temel alınacak.

Yönetmeliğin fiyat bilgisi içeren reklamlar başlıklı 13’üncü unsuruna eklenecek bir fıkra ile internet ortamında, satın alma davranışı ve şahsî bilgi tahlil edilerek ‘kişiselleştirilmiş fiyat’ sunulan mal ve hizmete ait kaideler belirleniyor. Buna nazaran bireye özel fiyatın, eserin yeni satış fiyatından farklı olduğu bilgisi, fiyat ile birebir alanda yahut açılır ekranda basitçe görülecek formda yer alacak. Yönetmeliğin ‘İndirimli satış reklamları’ başlıklı 14’üncü unsurunda değerli bir değişiklik yapılıyor. Hususun eski halinde indirim oranı hesaplanırken eserin bir evvelki fiyatının temel alınması öngörülüyordu. Lakin bu durum, satıcı firmanın fiyat oyunu yaparak etiketi yükseltip, akabinde yüksek oranlı indirim yapmasına yol açıyordu. Bu aldatmanın önüne geçilebilmesi için, indirim oranı belirlenirken, eserin son 30 gün içindeki en düşük fiyatının temel alınması karara bağlandı. Bu hususa ait ispat külfeti de reklamı verene ilişkin olacak.

Dünya gazetesinden Hüseyin Gökçe’nin haberine nazaran, yönetmeliğin, “Finansal hizmetlere ait reklamlar” başlıklı 25’inci unsuruna eklenen bir fıkra ile kredi ile satışa sunulan mal ve hizmetlerde, toplam maliyet, geri ödeme üzere şartların kolay kolay görülebilecek formda belirtilmesi mecburiliği getiriliyor. Açılır ekranda yahut tüketicilerin yönlendirileceği farklı bir internet sitesinde, kredinin tipi, vadesi, faiz oranı, tüketiciye toplam maliyetinin aylık ve yıllık yüzde kıymeti, geri ödeme şartları üzere konular da yer alacak.

Yönetmeliğe ‘Sıralama içeren reklamlar’ başlıklı 25/A unsuru ekleniyor. İnternet ortamında satışa sunulan mal ve hizmetin fiyat, nitelik üzere mevzularda karşılaştırılarak sıralama yapılması halinde, sıralamanın hangi kritere nazaran yapıldığı, tüketicilerin kolay kolay görebilecekleri bir yerde açıkça belirtilecek. Yönetmeliğe, tüketici değerlendirmeleri başlıklı 25/B hususu ekleniyor. Bu unsur ile internet ortamında esere ait yapılan yorumların yayınlandığı alanda yer alması gereken zarurî bilgilere açıklık getiriliyor.

Ticaret Bakanlığı, evvel fiyat yükseltilip akabinde yüksek oranlı indirim yapıldığı izlenimi veren reklamları önlemeyi de amaçlıyor.

Kaynak: Odatv

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.