Sayıştay Bakanlığı böyle yakaladı… O fotoğraflar nereden çıktı

Sayıştay’ın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile ilgili hazırladığı kontrol raporunda, Bakanlık bünyesinde yaptırılması gereken sit alanlarıyla …

Sayıştay’ın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile ilgili hazırladığı kontrol raporunda, Bakanlık bünyesinde yaptırılması gereken sit alanlarıyla ilgili bilimsel temelli araştırma raporlarının özel firmalara yaptırılmasının mevzuata alışılmamış olduğu kaydedildi. Sayıştay raporunda kimi vilayetlerde çalışma yürüten teknik işçisi yere çıkmadan bilimsel raporlara imza attığı tespitine de yer verilirken, raporlarda kullanılan kimi fauna fotoğraflarının da çalışma alanından değil, öteki kaynaklardan elde edilen fotoğraflar olduğu kaydedilerek, “Teknik şartname kararlarına nazaran proje takımının, proje çalışma takvimine nazaran, doğal sitin bulunduğu vilayetteki vazife alanında yer alması gereken günlerde misyon mahallinde bulunmaması durumunda, günlük 500,00 TL ceza işletilmesi gerekirken, yüklenicilere bir ceza uygulanmadığı anlaşılmıştır” sözlerine yer verildi.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın en çok tenkit alan uygulamalarından biri de ülke genelindeki korunan alanların statülerinin tekrar belirlenmesine yönelik yapılan çalışmalar. Hususla ilgili uzmanlar ve sivil toplum örgütlerinin tenkitlerinin başında, sit alanlarının tekrar kıymetlendirilmesi için destek teşkil eden dört mevsim ekolojik temelli bilimsel araştırma raporlarının bakanlık bünyesinde hazırlatılabilecekken, hizmet alımı yoluyla özel firmalara yaptırılmasıydı. Sayıştay’ın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda yaptığı kontrol sırasında da gibisi istikamette bulgular tespit edildi.

* Antalya Çıralı doğal sit alanı

BAKANLIĞIN HAZIRLAMASI GEREKEN RAPORLAR ÖZEL FİRMALARA VERİLDİ

Sayıştay’ın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2020 yılı faaliyetleriyle ilgili yaptığı kontrollerin akabinde hazırlanan Eylül 2020 tarihli raporda, mevzuat kapsamında Bakanlık bünyesinde bulunan araştırma takımlarına hazırlatılması gereken raporların özel firmalara yaptırılmasının mevzuata uygun olmadığı bulgusuna yer verildi.

* Sayıştay raporundan bir kısım
* Sayıştay raporu, ayrıntı
* Sayıştay raporu fotoğraf ayrıntısı

‘FOTOĞRAFLAR ÇALIŞILAN YERDEN DEĞİL, ÖTEKİ KAYNAKLARDAN’

Sit alanlarına ait düzenlenen raporlarda, birinci başta düzenlenen sonuç raporları ile revize edilerek düzenlenen sonuç raporlarına imza atan uzmanlar tıpkı olmadığı bulgusuna da yer verilen Sayıştay raporunda, “Birebir vakitte, raporlarda yer alan fauna fotoğraflarına bakıldığında, hayvanların yakalanarak fotoğraflanması ya da fotokapan yoluyla fotoğraflanması, hasebiyle, bölgedeki varlıklarının tespit edilmesi gerekirken, kelam konusu sürecin yapılmadığı, diğer kaynaklardan temin edilen fauna fotoğraflarının kullanıldığı izlenimi edinilmiştir” görüşüne yer veriliyor.

‘GÖREV ALANINA GELMEYEN YÜKLENİCİLERE CEZA UYGULANMADI’

Sayıştay’ın incelediği raporlarda, ilgili şartname gereği yıl içerisinde 3 defa yere çıkması gereken kimi teknik uzmanların kimilerinin toprağa çıkmadıkları için arazi tutanaklarına imza atmadıkları, fakat toprağa çıkmadıkları halde bilimsel araştırma raporlarına imza attıkları tespitine yer verilerek şöyle denildi: “Teknik şartname kararlarına nazaran proje takımının, proje çalışma takvimine nazaran, doğal sitin bulunduğu vilayetteki misyon alanında yer alması gereken günlerde vazife mahallinde bulunmaması durumunda, günlük 500,00 TL ceza işletilmesi gerekirken, yüklenicilere bir ceza uygulanmadığı anlaşılmıştır. Harita Mühendisleri, araştırma raporlarına imza atsa da arazi çalışma formlarına imza atmamışlardır.”

* Doğal sit alanlarının Türkiye coğrafyasına dağılımı

2014’TE 22 RAPOR İHALE EDİLDİ, BÜYÜK KISMI TAMAMLANMADI

Sayıştay’ın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın faaliyetlerini inceleyen 244 sayfalık kontrol raporunda, Bakanlığın ülke genelindeki sit alanlarının tekrar kıymetlendirilmesi için yürüttüğü çalışmalara ait özetle şu tespitlere yer verildi:

Yapılan incelemede, Bakanlık tarafından, 4734 sayılı Kanun kararları çerçevesinde hizmet alımı formülüyle, 2014 yılında 22 adet ekolojik temelli bilimsel araştırma raporu ihalesi düzenlendiği görülmüştür. İhale kapsamındaki her bölgede çok sayıda sit alanı olduğu ve her bir sit alanı için farklı bir rapor düzenlendiği için, raporlara ait tespitlerin yalnızca bir kısmında tescil süreci tamamlanmış olup, büyük çoğunluğunda süreçler hala devam etmektedir.

BAKANLIKTA UZMAN TAKIMLAR VARKEN HİZMET ALIMI YAPILDI

Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına Ait Yöntem ve Asıllara Dair Yönetmelik’te belirtilen tüm misyon unvanları (orman mühendisi, ziraat mühendisi, biyolog, şehir plancısı, su eserleri mühendisi, jeoloji mühendisi, peyzaj mimarı, çevre mühendisi, harita kadastro mühendisi) Bakanlıkta bulunan takımlardır. Meğer, vilayetlerde hazırlanan ekolojik temelli bilimsel araştırma raporları, Bakanlık tarafından kendi çalışanına yaptırılmamış, Kamu İhale Kanunu çerçevesinde açık ihale tarzı ile farklı firmalara yaptırılmıştır. Mevzuat çerçevesinde kelam konusu raporların, teknik özellikleri ve bilimsel nitelikli bir çalışma gerektirmesi sebebiyle, Bakanlık araştırma takımlarına hazırlattırılması gerekirken açık ihale tarzıyla hizmet alımı sistemiyle yaptırılmasının mevzuata uygun olmadığı kıymetlendirilmektedir.”

HİZMET ALIMIYLA YAPILAN İŞLER YÖNETMELİĞE UYGUN DEĞİL

Hizmet alımı tekniğiyle yaptırılan işlerde takımların niteliklerinin ilgili yönetmelikte belirtilen kurallara uygun olmadığı tespitine yer verilen Sayıştay kontrol raporunda, ‘Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına Ait Tarz ve Temellere Dair Yönetmelik’ kapsamında,araştırma takımlarının orman mühendisi, ziraat mühendisi, biyolog, şehir plancısı, su eserleri mühendisi, jeoloji mühendisi, peyzaj mimarı, çevre mühendisi, harita kadastro mühendisi ve ilgili başka meslek kümelerinden oluşturulmasının öngörüldüğü anımsatılarak, “Lakin, hizmet alımı usulüyle oluşturulan araştırma kümelerinde, biyolog kökenli araştırmacılar çoğunluk oluşturmaktadır. Tüm bölgelerdeki çalışma takımları üzerinde yapılan incelemede, hiçbir takımda orman mühendisi, ziraat mühendisi ve çevre mühendisi meslek kümelerinden araştırmacılara yer verilmediği görülmüştür. Meğer kapsamlı ve birden çok bilim koluna ait bilgi içeren bir Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporunun hazırlanabilmesi için, araştırmacıların farklı alanlardan seçilmesi gerektiği değerlendirilmektedir” denildi.

‘ARAŞTIRMACILAR FARKLI BİLİMSEL ALANLARDAN SEÇİLMELİ’

Sayıştay raporunda, sit alanlarının tekrar belirlenmesi konusunda Bakanlık tarafından İzmir, Manisa ve Muğla vilayetlerinde yaptırılan çalışmalarda vazife alan işçinin çalışma alanlarına ait bulgulara da yer veriliyor. Buna nazaran çalışmalar sırasında göğüslü uzmanı, herpetolog (sürüngenbilimci), ornitolog (kuş bilimci), balık uzmanı, omurgasız uzmanı, deniz biyoloğu, hidrobiyolog üzere biyoloji temelli meslek kümelerine mensup uzmanların çoğunlukta olduğuna işaret edilen Sayıştay raporunda, “Kamu Yönetimi karşılığında, Tabiat Varlıklarını Muhafaza Bölge Kurullarında sayılan meslek kümelerinden da işçi bulundurulduğu belirtilmişse de, bulgu bahsimiz araştırma gruplarının Yönetmelik’te belirtilen koşulları taşımaması olduğu için, raporları onaylayan Bölge Komitelerinde anılan nitelikte çalışanın çalışması, bilimsel araştırma raporlarında orman mühendisi, ziraat mühendisi ve çevre mühendisi meslek kümelerinden kimsenin yer almadığı tespitini değiştirmemektedir. Kapsamlı ve birden çok bilim kısmına ait bilgi içeren bir Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporunun hazırlanabilmesi açısından, araştırmacıların farklı bilimsel alanlardan seçilmesinin uygun olacağı kıymetlendirilmektedir” tabirlerine yer verildi.

RAPORLARDAKİ FOTOĞRAFLARIN TAMAMI BULUNAMADI

Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporlarında yer alan fotoğrafların, teknik şartnameye uygun olmadığı kaydedilen Sayıştay raporunda, şu tespitler yer verildi:

Çeşitli yükleniciler tarafından hazırlanan raporlar incelendiğinde, raporların içerisinde yer alan fotoğrafların, üstte teknik şartnamede yazılan özellikleri sağlamadığı görülmüştür. Teknik şartnamede, flora-fauna çalışmalarının bitkileri, memelileri, kuşları, sürüngenleri, iki yaşamlıları, balıkları ve omurgasızlar kümelerini kapsayacak halde düzenleneceği söz edilmektedir. Bu kapsamda, bahsedilen bütün hayvanların ve bitki tiplerinin tespit alanındaki varlıklarının, toprakta çekilecek fotoğraflar ile kanıtlanması gerekmektedir. Kontrol çalışmaları kapsamında, raporlarda yer alan tüm fotoğraflar JPEG formatında istenmiş, fakat sunulan fotoğrafların raporda yer alan tüm fotoğrafları içermediği anlaşılmıştır. Fauna fotoğraflarının hepsinin JPEG ortamında sunulamaması da bu izlenimi güçlendirmektedir. Zira JPEG olarak sunulan fotoğraflarda, fotoğrafın çekim tarihleri ya da öbür teknik özellikleri görülebilmektedir.

‘YÜKLENİCİLERE İDARİ YAPTIRIM UYGULANMADI’

Anılan sebeplerle, hazırlanan raporların teknik asıllara ve teknik şartname kararlarına uygun olmadığı, Yönetim tarafından taahhüdünü ihale dokümanı ve mukavele kararlarına uygun olarak yerine getirmeyen yüklenicilere mukaveleden kaynaklanan idari yaptırımların uygulanması gerekirken kelam konusu sürecin yapılmadığı bedellendirilmektedir.”

* Beyşehir Gölü
* Antalya Demre’de Çayağzı kumsalı
* Bitlis Nemrut Kalderası (krater gölü)
* Demre Kekova bölgesi doğal sit alanı
* Şerik Uçan Şelalesi

Yusuf Yavuz

Kaynak: Odatv

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir