Karadeniz’de kirlilik: 500 metrekarede 2 bin 500 atık

Karadeniz’i tehdit eden deniz çöp ve mikroplastik (5 milimetreden daha küçük plastik parçacıkları) kirliliğine karşı Türkiye, Gürcistan, Romanya …

Karadeniz’i tehdit eden deniz çöp ve mikroplastik (5 milimetreden daha küçük plastik parçacıkları) kirliliğine karşı Türkiye, Gürcistan, Romanya ve Bulgaristan tarafından başlatılan projenin koordinatörü Doç. Dr. Coşkun Erüz, “Yaklaşık 500 metrekarede 125 tane maskenin varlığını gördük. Bu da çok büyük bir rakam” dedi. Yürütülen projede pilot bölge seçilen Trabzon’un Sürmene ve Of ilçelerinde, deniz kıyısında 500 metrekarelik alandaki kirlilik araştırmasında maske, yüz perdesi üzere tıbbi atıklar dahil 2 bin 500 atık tespit edildi. Karadeniz’de kirlilik oluştuğunu söyleyen Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Erüz, “Türkiye’deki 83 milyon insan için 32 milyar maske üretiliyor. Bunun yüzde 5’i bile tabiata karışsa fecî seviye” dedi. Denizdeki atıkların yüzde 80’lik kısmının plastik olduğu belirlendi.

‘Karadeniz Ekosistemini Korumak İçin Toplumsal Farkındalığı Artırarak Deniz Çöplerini Azaltma LitOUTer’ projesinde yer alan Doç. Dr. Erüz, akarsu havzası, kıyılar ve deniz tabanındaki kirliliği incelediklerini söyleyerek, “Atıkların akıntıyla birlikte taşınıp birikmesi konusunda ayrıyeten bir de modelleme çalışması yürütüyoruz. ‘LitOuter’ projesi kapsamında, çalışma alanımız olan Trabzon’da Sürmene ve Of deresi ile kıyılarını, kıyı ve plajlarını pilot alan olarak seçtik ve dere kenarları ile deniz kıyılarındaki katı atık yükünün ne olduğunu tespit etmeye çalıştık. Hem dere kenarları ve deniz kıyılarında 500’er metrekarelik alanlarda yaptığımız çalışmalarda 2 bin 500 civarında ve yüzde 80’i plastik olmak üzere katı atık kirliliğinin olduğunu gördük” sözlerini kullandı.

‘GERİ DÖNÜŞTÜRME KONUSUNDA DUYARSIZIZ, ŞUUR EKSİKLİĞİMİZ VAR’

Katı atıkların nizamlı toplanıp, bertaraf edilmesine karşın son çalışmalarda önemli ölçüde atık yükü görüldüğünü belirten Doç. Dr. Erüz, “Bu bize şunu gösterdi; aslında kurulmuş, geri dönüşüm sistemi var fakat insan olarak demek ki biz bu atıkların geri dönüştürülmesi, ortadan kaldırılması noktasında biraz duyarsızız, şuur eksikliğimiz var. Halk bunu tabiata ve ormandan, yayladan, meradan, yol kenarından bir biçimde bu atık köyden dereye iniyor; dereden taşınarak Karadeniz’e geliyor ve kıyılara, plajlara vuruyor. Covid-19’a karşı medikal emelli kullanmış olduğumuz maske ve kolonya, dezenfektan, yüz perdesi üzere hijyen gereçlerinin tabiatta önemli formda görülmeye başladığını ve tabiata karıştığını görüyoruz. Tıbbi ve başka atıklar aslında en tehlikeli atıklar. Hastalık edebilen atıklar olduğu için bunların bertaraf edilmesi gerekirken tabiatta bizim katı atıkların yüzde 5’ini oluşturmaya başladığını, yaklaşık 500 metrekarede 125 tane maskenin varlığını gördük. Bu da çok büyük bir rakam” diye konuştu.

‘DÜNYADA 1.6 MİLYAR TON MASKE DENİZLERDE YÜZÜYOR’

Pandemide kullanımı artan maskelerin tıbbi atık olduğunu ve etrafa atıldığında hayvanlar tarafından yiyecek sanılıp tüketildiğini aktaran Doç. Dr. Erüz, “Dünyada şu an 1,6 milyar civarında maskenin denizlerde serbestçe yüzdüğünü, bunun da 4 ile 6 bin ton civarında bir sayı olduğunu, plastik türevli maskelerin de yok olma sürecinin 450 yıl olduğunu biliyoruz. Yapacağımız her atık, bir evvelki yılın üzerine birikecek. Bunlar bakteri ve mantar taşıdıkları için birinci derecede tehlikeli bir kirletici. Tabiata karıştıktan sonra kendi üzerinde biriken organizmalarla birlikte deniz canlıları ve karasal canlılar bunu besin zannediyor. Kaplumbağa bunları denizanası üzere algılayıp yiyor. Bu sefer de fizikî kirletici olmasının dışında kendisi kimyasal kirletici olarak canlının bünyesine geçiyor. Karadeniz’in tamamında bu kirlilik kelam konusu. Her kişi 1 tane maske kullansa Türkiye’deki 83 milyon insan için 32 milyar maske üretiliyor. Bunun yüzde 5’i bile tabiata karışsa milyonlarca atık demektir; vahim bir düzey. Katiyetle çok önemli tedbir almamız gerekiyor” dedi. (HABER MERKEZİ)

Kaynak: Gazeteduvar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.