Güney Afrika Komünist Partisi yöneticisi anlattı: “Avrupa ve ABD destekli darbeler devam edecek”

Son devirlerde Afrika kıtası artan derecede Mali ve Gine üzere ülkelerde meydana gelen darbeler ve bilhassa Sahel bölgesinde artan terör …

Son devirlerde Afrika kıtası artan derecede Mali ve Gine üzere ülkelerde meydana gelen darbeler ve bilhassa Sahel bölgesinde artan terör faaliyetleri ile gündeme geliyor. Birebir vakitte kıtada bilhassa geniş askeri varlığı bulunan Fransa, yavaş yavaş askerlerini geri çekmeye başladı. Öteki yandan Çin, Rusya ve Türkiye üzere aktörler ise Afrika ülkeleri ile siyasi, güvenlik ve ekonomik bağlantılarını giderek derinleştiriyor.

Darbelerin art planını, ulusal kurtuluş hareketlerini, emperyal müdahaleleri ve yeni aktörlerin kıtadaki mümkün rolünü, Güney Afrika’da ANC ile koalisyon içinde iktidar ortağı olan Güney Afrika Komünist Partisi Genel Sekreter Yardımcısı Chris Matlhako ile konuştuk.

-Afrika son devirde Mali ve Gine’de askeri darbelerle karşılaştı. Güney Afrika ve partininiz değerlendirmesi nedir?

İnanılır üzere değil, ancak sömürgeliğin kaldırılmasının üzerinden 70 yıl geçmesine karşın kıtamız bu tıp olaylar yaşıyor. Bu gelişmeler yalnızca ulusal kurtuluş projelerini geriletmedi. Daha da ötesi, ülkelerin geri-kalmışlığını perçinleştirdi ve yeni-sömürgeciliğin konsolidasyonunu hedefleyen bir süreci tetikledi. Eski sömürge güçleri tarafından faal desteklenen birtakım askeri ögeler ve yükselen komprador seçkinler bu gelişmelerin gerisinde bulunuyor.

“MERKEZ – SÖMÜRGE BAĞLANTILARINI BERTARAF ETMEKTE YETERSİZ KALDIK”

Biz, eski merkez-sömürge ilgilerini bertaraf etmekte ve toplumlarımızı dönüştürmekte yetersiz kaldık. Bu eğilimler, yani darbeler kendini tekrar üretti ve bugün Afrika’da hakim duruma geldi.

Meğer darbeler Afrika kıtasının önündeki sıkıntılara bir cevap değil. Birincisi, kıtadaki orduların kıymetli bir kısmı, Batı’nın askeri mantalitesinin uzantısı. Eski sömürge güçleri ve emperyalist ögeler bu Afrika’nın ordularının bir kısmını hala finanse ediyor ve eğitiyor. Bu sayede Batılılar Afrika’da varlıklarını sürdürmeye çalışıyor. Batılı çokuluslu şirketlerin ekonomik çıkarlarına ve kıtanın güçlü doğan kaynaklarını sömürme amaçlarına hizmet ediyorlar.

Fiilen Fransa Batı Afrika’ya hükmetmeye devam ediyor. Paris bu istikamette her türlü manipülasyon ve entrikaya başvuruyor. Onları buna zorlayan olgulardan biri de, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kıtada giderek artan ekonomik varlığı. Bu varlık, Avrupa ve Kuzey Amerika’yı tehdit ediyor.

“AFRİKA’DA YENİ SİVİL-ASKER BİRLİKTELİĞİ GEREKİYOR”

Bu nedenle Afrika halkları aktif ve anti-emperyalist bir tavır alana, kalkınma stratejisi bağlamında kendi egemenliklerini ellerine alana kadar Avrupa ve ABD dayanaklı darbeler devam edecek.

Afrika’da ordu ile halkın yeni-sömürgecilik altında ezilen geniş bölümleri ortasında yeni bir sivil-asker birlikteliği gerekiyor. Burada tahminen Latin Amerika örnek alınabilir. Bu sivil-asker birlikteliği, halkın geniş çıkarları ve ulusal kurtuluşu sağlamak için çalışacaktır.

“BİDEN AFRICOM’U KAPATMALI VE KITADAN GERİ ÇEKİLMELİ”

-Sizce Biden İdaresinin Afrika’ya yönelik spesifik bir stratejisi var mı? Varsa içeriği nedir?

Biden Hükümeti AFRICOM’u (ABD’nin Afrika kıtasından sorumlu askeri komutanlığı) sürdürerek, kıta ile ilgileri yine düzenlemeye niyetli olmadığını gösterdi. AFRICOM ve askeri konumlanışı, kıta ile eşit ve saygılı münasebetleri değil, hükümran ve üstün askeri güce yönelişe işaret ediyor. Eşit olmayan bağlantılar, baskı uygulamak ve kıtayı emperyalist güçlerin diktasına tabi tutmak.

Biden AFRICOM’u kapatmalı, Afrika’dan geri çekilmeli ve kıtanın ülkelerinin egemenliğine hürmet göstermelidir. Afrika ülkelerinin dünyanın başka kısımları ile istikrarlı ticari ve başka ilgiler kurması, bu alakaların derinleşmesi mümkün olmalı. Afrika halkları, Batı’nın müdahalesi olmaksızın kendi idarelerini demokratik yollardan seçebilmeli, kendi siyasi gelecekleri ve kalkınma projeleri hakkında kararlarını verebilmeli. Avrupa ve Kuzey Amerika, Afrika’nın, zorlanmadan, yasadığı ve tek taraflı yaptırımlara, “terörle savaş” ismi altında yürütülen müdahalelere tabi tutulmaksızın, alaka kuracağı bölgeler olmalı.

“FRANSA ÇİN’İN NESİL YOL’UNU KESMEYE ÇALIŞIYOR”

-Batı bağlamında Fransafrik projesini, yani Fransa’nın Afrika’daki egemenliğini tartışmak gerek. Sizce Fransafrik ABD’nin stratejilerinden bağımsız mı ve geleceği var mı?

Kıtada varlık sürdüğü bütün devir boyunca Fransa, kendi iktisadını zenginleştirmek ve kalkınmak için yalnızca güçlü doğal kaynakları sömürmekle yetinmedi, birebir vakitte bütün kıtaya hükmetmeye çalıştı. Fransız askeri varlığı isyan ateşleri çıkardı ve sayısız darbeye dayanak oldu. Fransa tıpkı vakitte Afrika ülkeleri ortasında yapay çatışmalar yarattı.

Fransa bütün bu teşebbüsleriyle bugün, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Jenerasyon Yol İnisiyatifini engellemeye çalışıyor. Bu inisiyatif, başarılı kalkınma sonuçları yarattı ve kıta halklarının hayat standardını yükseltme potansiyeline sahip. Nesil Yol’un temeli, karşılıklılık ve ortak çıkarlar unsurunu benimsemesi – ki bunlar Batı’nın Afrika Batı ile ticaretinde olmayan prensipler.

ABD ve Fransa ise evvel IŞİD ve Taliban’ı yarattı ve büyüttü, artık de bunların silahlı ayaklandırmasını bastırmak gerekçesiyle askeri müdahaleler yürütüyor. Örneğin petrol zengini olan ve kendi şirketlerinin yatırım yapmak istediği Mozambik’te üstelik yırtıcı yürütülen bir askeri müdahale başlattılar.

-Gine’deki darbe, Fransafrik projesinin Rusya, Çin ve Türkiye üzere ülkelerin Afrika’daki faaliyetleri ile çakıştığını bir kere daha gösterdi. Bu üç ülkenin Afrika’da artan siyasi, ekonomik ve kültürel faaliyetini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bizim kesin olarak, Afrika’nın kendi kalkınma rotasını Avrupalı ve ABD’li kelamda demokrasi pazarlamacılarından bağımsız belirleyebileceğini düşünüyoruz. Kıtamız, kendi çıkarları doğrultusunda bütün dünya ile alakalarını kurmalı ve geliştirmelidir – buna doğal ki Türkiye, Çin ve öbürleri dahil. Burada kıstasımız, ulusal kurtuluş amaçlarımıza gerçek ilerlemek. Türkiye ve Çin üzere ülkelerle geliştirdiğimiz münasebetler, Avrupa ve Kuzey Amerika’dan gelen demokrasi vaazlarına tabi tutulamaz.

ÇİN AFRİKA’NIN İNANCINI KAZANDI

-Sizin görüşünüze nazaran ABD ve Fransa, Çin, Rusya ve Türkiye’nin Afrika’daki ekonomik faaliyetini durdurabilir ve yatırımlarını kaldırabilir mi?

Bilhassa Çin Nesil Yol İnisiyatifinde kıtaya, kültürüne ve medeniyetine hürmetini gösterdi ve kıtada büyük itimat kazandı. Afrika kıtası Çin ile yürüttüğü ortak projelerde büyük kazanım sağladı ve burada bilhassa devlete ilişkin şirketler ön plana çıktı.

Fransa ve ABD, Çin’in sunduğu imkanlarla ve önerdiği kalkınma modeliyle başa çıkma kapasitesine sahip değil. Çin’in milyonları yoksulluktan kurtaran ve eşitsizlikle çaba eden kalkınma modeli kıtanın önündeki önemli sıkıntılarla çaba eden siyasi liderliklerde büyük yankı yarattı.

“BRICS BELİRLEYİCİ ROL OYNAYABİLİR”

-Geçtiğimiz periyotlarda yaşanan darbelerde ECOWAS (Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu) ve Afrika Birliği’nin tavrını nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce, çok taraflılığı savunan BRICS üzere kuruluşlar Afrika’da daha büyük bir rol oynamalı mı?

ECOWAS ve Afrika Birliği bölge ve kıtadaki darbelerle ilgili çoklukla meçhul bir tavra sahip. Bu duruşları, kıtaya yarar sağlamıyor ve halkların emperyalizmin baskısından kurtulmasına yardımcı olmuyor. Halbuki bu darbelerin altında, emperyalizmin, onun çıkarlarına boyun eğen komprador devletler yaratma teşebbüsü yatıyor.

Kıtanın diktatörleri daima ekonomi-politik çıkarlarını savundukları Avrupa ve Kuzey Amerika’nın takviyesi sayesinde ayakta kaldı. Daha evvel de belirttiğim üzere bu zincir kırılmalı, halkın fedaileri öne atılmalı ve bağımsızlık ve ulusal kurtuluş kanısını ilerletmeli.

Bu bağlamda BRICS üzere örgütler, çok taraflılığı ilerletmek ve kalkınma için farklı kaynaklar sağlamak açısından belirleyici rol oynayabilir. Çin ile birlikte karşılıklı çıkar temelinde finans kaynağı sağlayan BRICS, Afrika’nın birçok ülkesini düştüğü Dünya Bankası ve IMF borç tuzağından kurtarabilir.

Yunus Soner’in bu röportajı, 14 Eylül tarihinde milletlerarası siyaset tahlil sitesi United World International’da İngilizce olarak yayımlandı.

Kaynak: Odatv

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir