Erdoğan market fiyatlarına sert çıktı ama… Zam furyası kapıda

Türkiye Besin ve İçecek Sanayi Dernekleri Federasyonu (TGDF) Lideri Şemsi Kopuz, üretim maliyetlerinde yüksek seyir devam ettiği takdirde, fiyat …

Türkiye Besin ve İçecek Sanayi Dernekleri Federasyonu (TGDF) Lideri Şemsi Kopuz, üretim maliyetlerinde yüksek seyir devam ettiği takdirde, fiyat artışlarının kaçınılmaz olacağını söyledi.

Kopuz, kuraklığın rekoltede düşüşlere yol açtığı hububat, bakliyat ve yem bitkileri kaynaklı olarak ekmek fiyatlarında, hayvansal eserlerde, bakliyatta, dövizdeki değişimlerden olumsuz etkilenen bitkisel yağda fiyatların dalgalanmasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Cumhuriyet’ten Şehriban Kıraç’a konuşan Şemsi Kopuz, “Merkez Bankası, enflasyona ait aylık değerlendirmelerinde her seferinde, tüketici enflasyonu üzerinde üretici enflasyonu kaynaklı baskılara dikkat çekmekte. Sahiden de maliyet artışlarını fiyatlarına yansıtmamaya çalışan şirketler, bir noktaya kadar bu baskıya dayanmaktadır. Bu yüksek seyir devam ettiği takdirde, fiyat artışları kaçınılmaz olacaktır” dedi.

Şemsi Kopuz’la yapılan röportajın ilgili kısmı şu biçimde:

– Tüketici, pandemi başladığından beri besinde fahiş fiyatlardan şikâyetçi. Fiyat artışlarının ana nedeni nedir?

İnsanlığı hazırlıksız yakalayan Covid-19 pandemisi, global olarak büyük kayıplara yol açtı. Global iktisatta geçen yıl ortalama yüzde 4.3 küçülmeye neden olan pandemi, yalnızca gıdayı değil, tüm kesimleri zora soktu. Ülkeler pandeminin ne ölçüde ve ne kadar mühletle tesirli olacağının bilinmezliğiyle kendi gereksinimlerine öncelik verip stoklara yüklenirken, temel emtialara ulaşmak da daha kıymetli hale geldi. Pandemiyle, eser tedariki hem değerli hale geldi hem de tedarikini zora soktu.

Kullanılan hammadde başta olmak üzere girdi maliyetlerindeki artış, besin fiyatlarında yaşanan artışın en önemli sebebini oluşturdu. Yani tüketiciler raftaki eser fiyatlarının artmasından şikâyet ederken, üreticiler de maliyetlerinin artması problemiyle karşı karşıya. Temelde kıymetli hale gelen, üretimin maliyetidir. Üretimin sürdürülebilmesi için, maliyetteki bu artışların kısmen de olsa fiyatlara yansıması kaçınılmazdır.
Buna bilhassa hammaddede dışa bağımlı olduğumuz dallarda (bitkisel yağ vb.) döviz kurlarında yaşanan sert dalgalanmaların yol açtığı aksilikleri da ekleyebiliriz.

– Yüzde 45’i aşan bir ÜFE kelam konusu. Siz maliyetlerinizin ne kadarını fiyatlara yansıttınız? Yakın vakitte, yeni bir artırım kelam konusu mu?

Yurtiçi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ağustos ayı prestijiyle yıllık yüzde 45.52 üzere nitekim yüksek bir düzeye ulaştı. Besin eserlerinde üretici fiyatları yıllık yüzde 39.20, içeceklerde yıllık bazda yüzde 19.50 artış kaydedildi.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ise ağustosta aylık yüzde 1.12 artarken, yıllık artış yüzde 19.25’e yükseldi. Besin ve alkolsüz içecekler kümesi, yüzde 29 oranıyla yıllık bazda en yüksek artışın gerçekleştiği ana harcama kümesi oldu. Ve maalesef yıllık besin enflasyonunda, 28 ayın en yüksek düzeyini gördük.

Ağustos 2020’den Ağustos 2021’e üretici fiyatları besinde yüzde 39.20, içeceklerde yüzde 19.50 üzere yüksek oranlarda artış gösterirken, besin ve alkolsüz içeceklerde tüketici enflasyonu yüzde 19.25 olarak gerçekleşmiş durumda. Bu da besin ve içecek sanayi şirketlerinin, maliyet artışlarını tıpkı oranda fiyatlarına yansıtmadığını, maliyetin bir kısmını üstlendiğini ortaya koyuyor. Merkez Bankası, enflasyona ait aylık değerlendirmelerinde her seferinde, tüketici enflasyonu üzerinde üretici enflasyonu kaynaklı baskılara dikkat çekmekte. Nitekim de maliyet artışlarını fiyatlarına yansıtmamaya çalışan şirketler, bir noktaya kadar bu baskıya dayanmaktadır. Bu yüksek seyir devam ettiği takdirde, fiyat artışları kaçınılmaz olacaktır.

– Hangi eserler zamlanacak?

Hangi eser kümelerinde artırımların olacağında girdi maliyetlerindeki seyir belirleyici olacak. Yeniden de 2021’e damgasını vuran kuraklığın rekoltede düşüşlere yol açtığı hububat, bakliyat ve yem bitkileri kaynaklı olarak ekmek fiyatlarında, hayvansal eserlerde, bakliyatta; öteki yandan global piyasalardaki gelişmelere bağlı olarak döviz kurlarındaki değişimlerden olumsuz etkilenen bitkisel yağda fiyatların dalgalanmasının kaçınılmaz olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Kaynak: Odatv

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir