Çorak topraklara bir yolculuk

Her meslek erbabının, her çalışanın, her memurun iş hayatı müddetince yaşadığı değişik, ibretlik olaylar vardır. Çoğumuz bunları kayda bedel …

Her meslek erbabının, her çalışanın, her memurun iş hayatı müddetince yaşadığı değişik, ibretlik olaylar vardır. Çoğumuz bunları kayda bedel görmeyiz. Şunu unuturuz: Bizim için kayda bedel olmayan, öbürleri için kayda bedel olabilir. Devlette çalışıp da gördüklerini, yaşadıklarını kayda alan, kaleme dökenler, emekli olduktan sonra da yayımlayanlar, sayıları az da olsa vardır. Bunlar içinde olayları, bireyleri öyküleştirerek anlatan yok mesabesindedir.

Yunus Emre Vural, bir kamu yöneticisi. Elân Elazığ’ın Sivrice ilçesi kaymakamı. Birebir vakitte Elazığ vali yardımcılığı misyonunu de yürütüyor. Vural, bahsettiğim stilde eser veren nadir şahsiyetlerden biri. Üstelik yazdıkları, birinci sefer okuyucunun karşısına çıkıyor. Daha evvel hiçbir yerde yazısı çıkmamış. Yapıtının ismi, Gelevera Deresi. Kitap, Çıra-Edebiyat’ın Birinci Kitaplar Dizisi’nin dokuzuncusu olarak yayınlanmış, Ağustos 2021 tarihli, 94 sayfa. Malum son vakitlerde kitap basmak, ekonomik sebeplerden ötürü zorlaştı. Pandeminin tesirini de anmalıyız bu bağlamda. Edebî eserleri yayınlamak, daha da sıkıntı. Zira edebiyat okurları, genel okurlara göre daha az. Bir de bir muharririn birinci kitabını, kıssa kitabını basmak çok kolay olmasa gerek. Bu açıdan yayınevini kutlamak lazım.

SADE VE YALIN BİR DİL

Kitapta on üç öykü yer alıyor. -Hikâye demişken yayınevinin kitaba, hikaye değil de kıssa demesinin de yerinde olduğunu ve isim ile müsemmanın örtüştüğünü söylemeliyim.- Bunların neredeyse tamamı, “köy edebiyatı” tabir edilen sınıfa dâhil edilebilecek vasıfta. Mahallî konuşma üslupları, şiveler, sözler öne çıkmakta. Mesela şu iki cümle: “Bize hökümetten acil iş çıktı, hökümet gonağı ne varsa yanmışmış, gidip tamir etcük. Beğem işim bir hafta sürer, gardaşın Yunis’e de haber et de sağa yarıma gelsin zehel.” (syf. 65). Yer da büyük ölçüde köy. Dil ve üslup, epey sade ve yalın. Birinci kitap olmanın acemilikleri, doğal olarak hissediliyor. Yazmak başka bir şey, bir üslupla anlatmak bambaşka bir şey.

Müellifin mahallî sözcükleri kullandığını söyledik. Kitapta geçen, daha evvel gördüğümü hatırlamadığım birkaç kelimeyi misal olarak zikretmek istiyorum: nebri (syf. 17), (çalpaladı) (syf. 27), hoşlamak (syf. 40), bıldır (syf. 51), toktağan ve cablama (syf. 52), kambalak (syf. 90), lostracı (syf. 91).

Bendeniz bir kıssa kitabında tabirlere atasözlerine, şiirlere, türkülere müziklere temas edilmesini, atıf yapılmasını, tasvirlerde, diyaloglarda yer verilmesini kıymetli görüyorum. Mesela şöyle diyor muharrir: “yetim hırsızlığa çıkmış ay akşamdan doğmuş” (syf. 14) yahut “kork abrulun beşinden öküzü ayırır eşinden” (syf. 39). Şunu da türküye örnek olarak anayım (syf. 45):

Sevdiydik birbirimizi
Açamadık sırrımızı
Babalar haldan anlamaz
Duysa öldürürdü bizi
Vay vay vay vaay

Duvar Halısı’nda, Yahya Kemal’in Kar Mûsıkîleri isimli şiirinin şu mısraları çıkıyor karşımıza (syf. 16):

“Zihnim bu kentten bu devrandan çok uzakta,
Tanbûri Cemil Beyefendi çalıyor eski plâkta.”

Kitabın isminin, Gelevera Deresi olduğunu söyledik. Lakin kitapta bu isimle bir kıssa yok. Kitap, ismini Tomruk başlıklı öykünün ana yerini oluşturan dereden alıyor. Vural’dan, okuyucu olarak gerçek hayattan kesitler, olaylar taşıyan Gelevera Deresi’ni aşacak öyküler, çalışmalar bekliyoruz. Bu türlü bir imkân var. Bekliyoruz.

Kaynak: YeniŞafak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir