Bob Ross meğer mutsuzluğun resmini yapıyormuş

90’lı yılların apayrı TRT’sinde, bizi rengarenk bir dünyaya götüren isimdir Bob Ross. Yalnızca Türkiye’deki izleyicilerin değil, tüm dünyanın da …

90’lı yılların apayrı TRT’sinde, bizi rengarenk bir dünyaya götüren isimdir Bob Ross. Yalnızca Türkiye’deki izleyicilerin değil, tüm dünyanın da yakından tanıdığı bu ressam, 1983-1994 yılları ortasında yayımlanan 403 kısım, 31 dönemlik “Fotoğraf Sevinci” isimli programla tanındı. Aslında onu öbür ressamlardan ayıran şey iyi fotoğraf yapması değildi. İkonik saçları, yumuşacık ses tonu ve hayatın içinden tuvale taşıdığı kolay metaforlarla fotoğrafın yüksek sanat algısını alçakgönüllü bir hale getirerek milyonlarca insanın resme başlama hikayesinin başkahramanı oldu.

Değişiktir ki, geçtiğimiz günlerde Netflix’te yayımlanan “Bob Ross : Güçlü, Memnun Ağaçların Ortasında Gizlenen İhanet ve Hırs” isimli tek kısımlık belgesel, aklımıza geldiğinde gülümsediğimiz Ross’un hayatının umulmadık yanlarını gözler önüne seriyor. Para kazanma dileğine yenik düşmüş ortakları tarafından ticari bir meta haline getirilen Ross’un, sevinç dağıtan bir sanatçıyken nakit kazandıran bir tüccara nasıl dönüştürüldüğünün kıssasını anlatıyor.

GÖKYÜZÜNDEN TUVALDEKİ YERYÜZÜNE

Bob Ross, aslen ABD Hava Kuvvetleri’nde uzman çavuş olarak çalışırken vazife için gittiği Alaska’da, tabiatın hoşluğuna hayran kalarak resme yöneliyor. Emekliliğinden sonra ise kendini büsbütün resme veriyor.

70’lerde “The Magic of Oil Painting” (Yağlı boyanın Sihri) programını yapan Bill Alexander’ın geliştirdiği wet-on-wet painting tekniğiyle ıslak tuval üzerine fotoğraflar yapmaya, daha sonra da Alexander’ın takımında çalışmaya başlıyor. 1982’de oğlunu yeni kaybeden Annette ve CIA casusu kocası Walter Kowalski ile tanışıyor. Onların da dayanağıyla birikimini “The Joy of Painting” (Resim Sevinci) isimli televizyon programına taşıyor. Bir devlet kanalı olan PBS’den rastgele bir fiyat almadan yaptığı bu programla Ross, Alexander’dan son derece farklı olarak kullandığı yumuşak üslubuyla yıllar içinde yalnızca Amerika’da değil, ülkemiz de dahil olmak üzere dünyanın birçok yerinde tanınır hale geliyor. Bundan kazanımlar sağlayacağını kestiren Kowalski’ler ise büyüyen ilgiyi uzun soluklu bir imparatorluğa çevirmek için birbirinden ticari projeler üretiyorlar.

Televizyondan para kazanamayan Ross bir anda kendini dünyanın çeşitli yerlerinde eğitimler ve workshop’ların içinde buluyor. Ross referansı ile yetkilendirilen eğitmenler yüzlerce beşere onun ismine fotoğraf öğretir duruma geliyorlar. O da yetmiyor piyasanın en kıymetli boya markasıyla anlaşan Kowalski’ler, Ross’un ismiyle piyasaya sürülecek tuval, fırça ve boya serisine, kendileri de kardan ortak olacak halde imza atıyorlar. Ross’a ve onun ismine eğitim veren eğitmenlere de bunu yalnızca önermek kalıyor.

Kısaca Bob Ross bir yandan sofistikasyonu ve zarafetiyle başta bayanlar olmak üzere milyonlarca kişinin hayranlıkla takip ettiği bir kültürel fenomen, öte yandan da çok sevdiği karısı Jane ve Kowalski’ler ile birlikte kurduğu ticari paydaşlıktan hak ettiğinin altında kazanmasına karşın saat üzere çalışan tek kişilik bir pazarlama departmanı olarak hareket ediyor.

ROSS’UN MEVTİ BİLE GİZLENİYOR

1992 yılı sonun başlangıcı olur. Bu kadar olumlu, sevinç dolu Ross bir gün oğlu tarafından cenin konumunda ağlarken bulunur. Zira Ross karısının kanser olduğunu öğrenmiştir ve birkaç ay içinde de onu kaybeder. Jane’in vefatından yalnızca birkaç hafta sonra Ross’a lenfoma teşhisi konur. Hayatta kaldığı 3 yıl boyunca kendini ticari bir savaşın tam ortasında bulur. Kowalski’ler için Ross’un hastalığı, vefatından sonraki ticari haklarını da almayı kapsayan bir fırsata dönüşür. Hatta bu süreç, satışlar düşmesin diye Ross’un mevtini gizlemeye kadar bile sarfiyat.

Artık bu değişik hikayeyi bir de belgeselin çekilme süreciyle ele alalım. Joshua Rofé bu proje için direktör olarak çalışmaya başladığında kendini neredeyse bir miras arbedesinin tam içinde buluyor. Ross’u tanıyan 10’dan fazla kişi belgesel için röportaj yapmayı reddediyor. Endişelerinin kaynağı ise Ross’un tüm ticari haklarını çeşitli oyunlarla kendilerine geçiren ve dalda önemli bir güce sahip Kowalski’lerden kaynaklanıyor.

Bu ticari uyuşmazlığın art planında Ross’un oğlu Steve karşımıza çıkıyor. Direktör Rofe, Steve’i bir manada belgeselin duygusal merkezi olarak pozisyonluyor. Steve’i, evvel Bob ile Annette ortasında bir alaka olduğunu itiraf eden kişi olarak görüyoruz. Sonrasında ise babasıyla bağlantısız geçen birkaç yılın akabinde pişmanlık duyarak, babasının anısını yaşatmak için Ross’un gittiği yolu takip etmesine ve onlarca beşere fotoğraf öğretmesine şahit oluyoruz. Bu esnada amcası tarafından Kowalski’lere devredilen haklar sebebiyle babasının mirasından hiçbir hak alamadığını da öğreniyoruz.

NETFLIX ÜZERİNDEN BİR HAK ÇABASI Mİ

Belgesel’e görüş vermeyenlerin başında Kowalski’ler geliyor. Direktör Kowalski’lerin kamera karşısına geçme isteksizliğinden ötürü hayal kırıklığına uğradığını söylüyor. “Birkaç kere görüştük. Katılmamayı seçtiler. Katılsalardı çok iyi olurdu. Ben belgeseldeki her şeyin gerisindeyim.”

Dünyanın dört bir yanındaki insanların Bob’a daha derinlemesine bağlı hissetmelerini isteyen direktör tahminen bir taşla iki kuş vurmuş olabilir. Nihayetinde hala sürmekte olan bir davanın istikametini Netflix aracılığıyla milyonların haberdar olacağı biçimde bir hak gayretine dönüştürmek, bu sırada görüş vermeyen tarafların da büründüğü sessizlikle şaibelerini güçlendirmek bir belgeselin ortaya çıkış gayesi olarak son derece sıra dışı ve misyoner durmuyor değil.

Yeniden de biz Bob Ross’u, bu talihsizliklerle dolu kıssası yerine “şuraya küçük keyifli ağaçlar bırakalım” cümlesiyle hatırlamak istiyoruz. Bu vesileyle yazıyı, sayesinde resme başlayan binlerce şahsa ilham olmuş; memnunluğu olmasa da memnunlukla çizdiği ağaçları her daim hatırlatacak kelamıyla bitiriyoruz :

“Yetenek, peşinden koşulan bir ilgidir. Çalışarak her şeyi yapabilirsin.”

Elçin Demiröz

Kaynak: Odatv

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir