‘Başbaşa’ yapılacak Erdoğan-Putin görüşmesinde hangi konular ele alınacak?

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, bugün Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’le Soçi’de kritik bir görüşme gerçekleştirecek. Görüşme, Erdoğan’ın New …

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, bugün Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’le Soçi’de kritik bir görüşme gerçekleştirecek. Görüşme, Erdoğan’ın New York ziyaretinde ABD Lideri Joe Biden’dan randevu alamamasının, İdlib’de tırmanan tansiyonun ve Putin’in, evvelki hafta Suriye Devlet Lideri Beşar Esad’ı Moskova’da ağırlayıp Suriye’deki asıl sorunu ‘yabancı güçler’ olarak nitelemesinin gölgesinde yapılacak.

Dorukta Suriye’nin yanı sıra doğalgaz, Erdoğan’ın ikinci parti alımına kapı araladığı S-400’ler, Karabağ koridoru, Libya ve Afganistan’daki son durumun ele alınması bekleniyor.

EN ÖNCELİKLİ MEVZU İDLİB

Görüşme öncesinde Ankara ve Moskova’dan verilen iletiler, masadaki en öne çıkan hususun İdlib olduğuna işaret ediyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov iki başkanın görüşmesi öncesinde, Türkiye’nin İdlib’deki tansiyonu azaltma bölgesinde teröristleri ayrıştırma vaadini uygulamakta yavaş davrandığı eleştirisi getirdi. Rusya son günlerde, silahlı kümelerin İdlib ve Halep etrafındaki ataklarını artırdığını, tansiyonu azaltma bölgesine dair mutabakatın ihlal edildiğini vurgulayarak hava ataklarını da artırdı. Son olarak, Afrin etrafındaki köylerdeki ‘teröristlerin’ amaç alındığı belirtildi.

AKAR’IN LAVROV’A ‘YANITI’ GÖRÜŞ AYRILIĞINI NETLEŞTİRDİ

Fakat tarafların İdlib’de tırmanan tansiyona bakış açılarındaki zıtlık dikkat çekiyor. Çünkü Türkiye Rusya’nın hava ataklarına reaksiyon gösterdi; Savunma Bakanı Hulusi Akar, Lavrov’un ‘yavaş ilerliyor’ tenkidine karşılık mahiyetindeki açıklamasında, “Biz bu mutabakat çerçevesindeki asıllara uyuyoruz. Bu bahiste yapılması gereken ne varsa yaptık ve büyük bir uğraşla bunları yerine getiriyoruz. Lakin son vakitlerde bilhassa hava taarruzlarında bir artış oldu. Bunun mutabakat muhtırasına uygun olmadığını da söyledik. Bununla ilgili her düzeyde teşebbüsler devam ediyor” dedi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Erdoğan-Putin görüşmesine ait açıklamasında “İdlib yüklü, Suriye olacak gündem” sözlerini kullanırken, Rusya’nın hava akınlarını eleştirdi ve YPG’nin şimdi Moskova tarafından taahhüt edilen noktalara çekilmediğini belirtti. Çavuşoğlu, “Yalnızca İdlib değil Afrin bölgesinde muhalefete taarruz var. YPG-PKK Rusya’nın taahhüt ettiği bölgelere daha çekilmedi. Tüm Suriye var. İnsani yardım kısmı var. Çizgi ötesi yardımlar var. İdlib yüklü Suriye olacak gündem” diye konuştu.

Hafta sonunda Reuters ajansına alandan konuşan silahlı isyancılar Türkiye’nin İdlib etrafındaki askeri mevzilerini güçlendirdiğini ve ‘saldırı pozisyonu’ aldığını öne sürerken, Erdoğan-Putin görüşmesinde Suriye konusunda nasıl bir sonuç çıkacağı merak ediliyor.

‘PUTİN’DEN FARKLI YAKLAŞIMLAR BEKLİYORUM’

Erdoğan ABD ziyareti dönüşünde “Benim Sayın Putin’den beklentilerim çok daha farklı. Çünkü Suriye’de rejim maalesef, burada bizim için ülkemizin güneyinde adeta bir tehdit oluşturuyor. Burada bir dost ülke olarak da Sayın Putin’den daha doğrusu Rusya’dan bir dayanışmamızın gereği olarak, farklı yaklaşımlar bekliyorum. Bu çabayı de güneyde birlikte yürütmemiz lazım” demiş olsa da, Putin Esad’la görüşmesinde sarf ettiği şu kelamlar, alandaki duruma bakışındaki farklılığı özetliyor: “Bana nazaran asıl sorun, nihayetinde, Birleşmiş Milletler kararı ve sizin isteğiniz olmaksızın ülkenin muhakkak bölgelerinde yabancı silahlı kuvvetlerin bulunmasıdır ki bu da milletlerarası hukuka açıkça terstir.

İdlib’deki hava hücumlarını artıran ve silahlı kümelere yönelik yansısını ağırlaştıran Rusya’nın görüşmedeki önceliğinin Ankara’dan İdlib’de geri adım talep etmek olması beklenirken, Suriyeli Kürtlerin son haftalarda Moskova ve Washington’daki temaslarının da ele alınması bekleniyor.

KIRIM UYUŞMAZLIĞI SÜRÜYOR

Öte yandan, iki ülke ortasında Kırım konusundaki görüş ayrılığı da sürüyor. Rusya’nın Kırım’ı ‘ilhak’ını tanımayan Türkiye’nin Kırım’daki Duma seçimlerinin sonuçlarını kabul etmemesi, Kırım Platformu forumuna dışişleri bakanı seviyesinde katılması üzere son günlerde yaşanan tansiyonlar ile Ukrayna’yla artan askeri işbirliği, tepede gündeme gelebilir.

Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, Türkiye’nin Kırım’daki parlamento seçimlerinin sonuçlarını tanımayacağı açıklamasına, “Bu üzere açıklamaları kabul etmiyoruz ve bunu açık bir biçimde Türk meslektaşlarımıza söylüyoruz” yansısını göstermişti. Peskov, “(Ankara ile) görüş ayrılığı yaşadığımız noktalara geri dönecek olursam, bu sorunlar konusunda, kendi konumumuzu açıklayarak ve er ya da geç durumlarımızın birbirine yaklaşmasını sağlayacağımıza inanarak Türk tarafı ile çalışmaya devam edeceğiz” demişti.

GÜNEY KAFKASYA’DA SOMUT ADIM GELİR Mİ?

Kremlin’den yapılan açıklamada, Soçi tepesinde ‘Güney Kafkasya’daki durumun da görüşüleceği’ belirtildi. Türkiye ile Ermenistan ortasında son haftalarda karşılıklı olağanlaşma sinyalleri verilirken, doruktan bilhassa Ermenistan-Türkiye demiryolu konusunda somut bir sonuç çıkabilir. Erdoğan son olarak New York’ta yaptığı açıklamada, “… Şu anda bu hususla ilgili de Paşinyan’dan olumlu sinyaller geliyor. Artık bu olumlu sinyallerle birlikte bu hususta da kimi adımları atacağız. Yani bölgeyi barış noktasında da iyi bir pozisyona taşıma fırsatını inşallah yakalamış olacağız. Ay sonunda Sayın Putin’le yapacağımız görüşmede bunlar da olağan hususun içinde yer alacak. Böylelikle Türkiye-Rusya ilgilerinde inşallah çok daha güçlü, çok daha farklı bir periyoda girmiş olacağız” demişti.

DOĞALGAZ VE S-400’LER DE GÜNDEMDE

Dorukta iktisat alanındaki ortak projelerin de ele alınacağı belirtilirken, Erdoğan’ın kış öncesinde doğalgaz tedarikini de gündeme getirmesi bekleniyor. Öte yandan, Türkiye’nin bir NATO üyesi olarak satın alıp ABD’yle kriz yaşamasına yol açan S-400 hava savunma sistemlerinin de görüşmede ele alınması bekleniyor. Rusya’nın Türkiye’yle yeni bir S-400 muahedesi yapmak istediği bilinirken, Erdoğan da ABD’de CBS News ile söyleşisinde ikinci partinin alımına kapı aralamıştı.

Soçi’deki tepe, iki ülke ortasında biriken sorunlar nedeniyle kritik bir ehemmiyet taşıyor. Putin ile Erdoğan ortasındaki son görüşme, 5 Mart 2020’de Moskova’da yapılmıştı. Ortadan geçen bir buçuk yılda iki lider ortasındaki telefon trafiği sürmüştü. (DIŞ HABERLER)

Kaynak: Gazeteduvar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir